Moleküler biyoloji ve genetik (MBG) doğru stratejiyle okunduğunda çok güçlü, yalnızca ders geçme ve ezberle ilerlediğinde ise mezununu “beklemede kalan” bir noktaya itebilen bir bölümdür. Bu alanda temel problem işin olmaması değil, mezunun kendini net bir yere konumlandıramamasıdır.
..
MBG’in alanı çok geniştir → erken alan seçmelisin. MBG mezunlarının istihdamı, erken dönemde yapılan alanlaşma ile artar. “Genetik okuyorum, her yerde çalışırım” diyen çoktur; ama iş bulan kişi, uzmanlaşma alanı olan mezundur. Alan örnekleri vereyim. Hücre & Moleküler Biyoloji — Genetik Tanı – Biyoteknoloji – Biyoinformatik — İlaç & AR-GE
..
Laboratuvarı ders değil, meslek alanı olarak görmelisin. Laboratuvar becerileri, MBG mezununun temel yetkinliğidir. Pipeti sadece derslerde tutup mezun olursan, iş görüşmesinde ilk elenen sen olursun. pipetleme – steril çalışma – deney planı – sonuç yorumlama alanlarında uzmanlaşmalısın.
..
PCR, JEL, hücre kültürü görmeden mezun olmamalısın. Temel moleküler biyoloji teknikleri sektörde standarttır. PCR bilmeyen MBG mezunu, ehliyetsiz şoför gibidir. Asgari hedef: DNA/RNA izolasyonu – PCR- JEL Elektroforezi- hücre kültürü farkındalığı
..
Islak lab + kuru lab dengesini kurmalısın. Veri analizi ve deneysel çalışma birlikte yürütülmelidir. Sadece deney yapanda, sadece bilgisayar başında kalan da eksik kalır. Güçlü kombinasyon şöyle olmalıdır.
- MBG + Python
- MBG + İstatistik
- MBG + Veri Analizi
..
Stajı “gerçek laboratuvar”da yapmalısın. Nitelikli staj, mezunun istihdam süresini kısaltır. Sadece imza atılan staj MBG’de hiçbir işe yaramaz. İyi staj: aktif deney, numune hazırlama, veri toplama, raporlama
..
Akademi mi, sanayi mi? Erken karar vermelisin. Kariyer hedefi, üniversite sürecini şekillendirir. Son sınıfta “yüksek lisans mı, işe mi?” Diye düşünmek geçtir.
- Akademi → not ortalaması + hoca ilişkisi
- Sanayi → uygulama + kalite + üretim
..
Sanayi için kalite ve üretim mantığını öğrenmelisin. Biyoteknoloji sektöründe kalite sistemleri esastır. Firma şunu sorar: “bu ürün seri üretime uygun mu?” GMP farkındalığı — validasyon mantığı – dokümantasyon konularında uzmanlaşmalısın.
..
İngilizceyi zorunluluk olarak kabul etmelisin. Bilimsel literatür büyük ölçüde İngilizcedir. Makale, protokol, cihaz manueli… hepsi İngilizcedir. Hedef: makale okuyabilmek, protokol uygulayabilmektir.
..
Bitirme projesini CV’ye dönüştürmelisin. Uygulamalı bitirme projeleri istihdam avantajı sağlar. Sadece literatür taraması yazıp geçmek, en büyük fırsatı çöpe atmaktır. İyi bitirme: deneysel çalışma- veri analizi- somut sonuçtur.
..
MBG + ikinci beceri eklemelisin. Disiplinler arası yetkinlikler fark yaratır. Tek başına MBG çoğu zaman yetmez. Sana güçlü kombinasyonlar sunuyorum
- MBG + Biyoinformatik
- MBG + Kalite
- MBG + Medikal Cihaz
- MBG + Veri Bilimi
..
Network ve montör olmadan ilerlemelisin. Mesleki çevre, kariyer gelişimini hızlandırır. “Ben nasıl bir MBG mezunuyum?” Sorusunu cevaplamalısın. Kariyer farkındalığı, mezuniyet sonrası belirsizliği azaltır. MBG mezunları ikiye ayrılır: yolunu okulda çizenler, mezun olunca panikleyenler. Bu soruya üniversitedeyken cevap verenler işsiz kalmaz.
..
Moleküler biyoloji ve genetik mezunlarının işsiz kalmasının temel sebepleri şunlardır: Alan seçmemek, Laboratuvar pratiği zayıf olmak, Akademi–sanayi farkını bilmemek ve sadece teoriyle yetinmektir. İşsiz kalmayanların ortak noktası ise çok nettir: alanlaşma + laboratuvar becerisi + teknik destektir
